Солонгос хэлний цагаан толгой


Солонгос хэлний цагаан толгой ЭНДЭЭС ФАЙЛААР ТАТАЖ АВНА УУ

1443онд Сэжун их хаан Солонгосын бичгийн систем Хангилыг зохиолгожээ. Эгшиг үсэг нь “тэнгэр, газар, болон хүн”д үндэслэн зохиосон ба гийгүүлэгч нь дуу авиа гаргаж байгаа дуу хоолойны эрхтэний хэлбэрт үндэслэн зохиогджээ. Хангил нь бүтэц тогтолцоо болон шинжлэх ухааны талаасаа 1997онд UNESKO-д хүлээн зөвшөөрөгдсөн ба дэлхийн дээд амжилтын өв хөрөнгөнд бүртгэгдсэн байна.

1443년에 세종대웡이 한글을 창제했다. 모음은 “천, 지, 인”을 기본으로 하여 만들었고, 자음은 소리를 내는 음성기관을 본떠 만들었다. 한글은 매우 체계적인 과학적에서 누구나 쉽게 배울 수 있는데, 그 점을 인정 받아 1997년 UNESKO 세계 기록 유산으로 등재되었다. 

 Солонгос хэлний гийгүүлэгч / 한국어

Үсэг Галиг Үсгийн нэр
латин кирилл
g/k (k) г 기역 ги йөг
n н 니은 ни ынь
d/t(t) д 디귿 ти гыд
r/l р/л 리을 ри ыл
m м 미음 ми ым
b/p (p) б 비읍 би ыб
s(t) с(д) 시옷 ши уд
ng нг 이응 и ын
j(t) ж(д) 지읒 жи ыд
ch(t) ч(д) 치읓 чи ыд
k(k) к(г) 키윽 ки ыг
t(t) т(д) 티읕 ти ыд
p(p) п(б) 피읖 пи ыб
h(t) х(д) 히읗 хи ыд
kk(k) гг(г) 쌍 기역 ссан ги йөг
tt дд 쌍 디귿 ссан ти гыд
pp бб 쌍 비읍 ссан би ыб
ss(s) сс(д) 쌍 시옷 ссан ши уд
jj жж 쌍 지읒 ссан жи ыд

           Хангыл үсгийг зүүнээс баруун тийш хөндлөн, мөн дээрээс доошоо чиглэлтэй бичнэ.

( ) Энэхүү хашилтан дах галиг нь тухайн гийүүлэгчийн үеийн адагт дэвсгэрлэн хэрэглэгдэх үеийн дуудлагыг тэмдэглэсэн хэлбэр юм.

Жишээ нь ‘ㄱ’, ‘ㄷ’, ‘ㅂ’ эгшигийн өмнө орвол “г”, “”д, “м”ээр харин үгийн эхэн болон адаг, гийгүүлэгчийн өмнө орвол “к”, “т”, “п” гэж хатуурч уншигдана.

Мөн ‘ㄹ’  нь эгшигйн өмнө “р”, харин үгийн адаг мөн гийгүүлэгчийн өмнө “л”-ээр тус тус уншигдана.

Солонгос эгшиг ба гийгүүлэгчийн нийлмэл / 한글 자음 모음

 

(а)

(я)

(о)

(ё)

(у)

(юу)

(ү)

(юү)

(ы)

(и)

(기억)

г

(ka)

(кя)

(ко)

(кё)

(ку)

(кюу)

(кү)

(кюү)

(кы)

(ки)

(니은)

н

(на)

(ня)

(но)

(нё)

(ну)

(нюу)

(нү)

(нюү)

(ны)

(ни)

(디귿)

д,т

(та)

(тя)

(то)

(тё)

(ту)

(тюу)

(тү)

(тюү)

(ты)

(ти)

(리을)

р,л

(ра)

(ря)

(ро)

(рё)

(ру)

(рюу)

(рү)

(рюү)

(ры)

(ри)

(미음)

м

(ма)

(мя)

(мо)

(мё)

(му)

(мюу)

(мү)

(мюү)

(мы)

(ми)

(비읍)

б,п

(па)

(пя)

(по)

(пё)

(пу)

(пюу)

(пү)

(пюү)

(пы)

(пи)

(시읏)

с,ш

(са)

(шя)

(со)

(шё)

(су)

(шюу)

(сү)

(шюү)

(сы)

(ши)

(이응)

 “н”

(а)

(я)

(о)

(ё)

(у)

(юу)

(ү)

(юү)

(ы)

(и)

(지읒)

ж,ч

(ча)

(чя)

(чо)

(чё)

(чу)

(чюу)

(чү)

(чюү)

(чы)

(чи)

(치읓)

ч

(ча)

(чя)

(чо)

(чё)

(чу)

(чюу)

(чү)

(чюү)

(чы)

(чи)

(키읔)

к,г

(ka)

(кя)

(ко)

(кё)

(ку)

(кюу)

(кү)

(кюү)

(кы)

(ки)

(티긑)

т

(та)

(тя)

(то)

(тё)

(ту)

(тюу)

(тү)

(тюү)

(ты)

(ти)

(피읖)

п

(па)

(пя)

(по)

(пё)

(пу)

(пюу)

(пү)

(пюү)

(пы)

(пи)

(히읗)

х

(ха)

(хя)

(хо)

(хё)

(ху)

(хюу)

(хү)

(хюү)

(хы)

(хи)

Гийгүүлэгч талаар нэмэлт

 Хүү
Эцэг
эх

*Хүү гийгүүлэгчлэгчийг нь үгийн эхэнд хатуурч дуудан унших ба үгийн дунд болон адагт эгшигийн өмнө орвол зөөлөрч дуудаж уншигдана.

*Эцэг гийгүүлэгчийг үгийн эхэн дунд ялгаагүй хатуугаар дуудаж уншина.

*Эх гийгүүлэгчийг үгийн эхэн дунд ялгаагүй зөөлнөөр дуудаж уншина.

Нийлмэл эгшиг

Монгол галиг Нийлмэл эгшиг ‘-р амилах Бичих дараалал
Э ㅐ(ㅏ+ㅣ) ㅇ이아애
Э ㅔ(ㅓ+ㅣ) ㅇㅇㅡ어에
Еэ ㅒ(ㅑ+ㅣ) ㅇ이아야얘
Еэ ㅖ(ㅕ+ㅣ) ㅇㅇㅡ여예
Ва ㅘ (ㅗ+ㅏ) ㅇ오외와
үэ ㅙ (ㅗ+ㅐ) ㅇ오와왜
вэ ㅚ (ㅗ+ㅣ) ㅇ오외
Во ㅝ (ㅜ+ㅓ) ㅇ우워
Вэ ㅞ (ㅜ+ㅔ) ㅇ우워웨
Үи ㅟ (ㅜ+ㅣ) ㅇ우위
ыи ㅢ (ㅡ+ㅣ) ㅇ으의

받침 글자의 대표소리 / Дэвсгэр үсэгийг зөв дуудах

(Дэвсгэр үсэгнүүд нь ㄱ, ㄴ, ㄷ, ㄹ, ㅁ, ㅂ, ㅇ-аар зөвхөн дуудагдана)

()

г

수박, 국, 책, 목 сүбаг, күг, чэг, муг
부엌 пүог
밖, 낚시 паг, наг-ши
() н 산, 눈, 언니 сань, нүнь, онь-ни

()

д

걷다, 숟가락 кодь-да, сүд-гараг
끝, 밑, 밭 гыд, мид, пад
빗, 낫, 옷, 젓가락 пид, над, уд, чод-гараг
빚, 낮, 낮다 пид, над, над-да
빛, 낯, 꽃 пид, над, гуд
히읗 хи-ыд

* Дээрхи хүснэгтэнд сүүлчийн баганад тодоор бичигдсэн үсэг нь уг солонгос дэвсгэр үсгийн дуудлага болно.

Дасгал: Хаалтанд зөв дуудлагыг бичнэ үү.

  • 1. 밖 (박)  방(       )  박(        ) 밭(        ) 낱(         )
  • 2. 낮(        ) 낫(       ) 낯(       ) 낱(        ) 난(         )
  • 3. 군(        ) 국(       ) 궁(       ) 궃(        ) 굽(         )
  • 4. 밑(        ) 및(       ) 민(       ) 믿(        ) 밉(         )

Унших дасгал:  개미, 배, 새해,  얘기, 세계, 체조, 게, 시계, 사과, 화가, 돼지, 왜, 시외, 더워요, 웨이터, 귀

One response to “Солонгос хэлний цагаан толгой

Хариу үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s